કંઇક પામવાની સાથે ત્યજવાની પણ તૈયારી રાખો

જીવનમાં શું મેળવવું છે તેના અંગે વિચારી વિચારીને આપણે હંમેશા મથ્યા કરીયે છીએ પરંતુ ક્યારેક એ પણ વિચારવું પડશે કે શું ત્યજવું છે. જ્યાં સુધી આપણી ટોકરી ભરેલી હોય ત્યાં સુધી નવું કશું જ તેમાં ઉમેરી શકતા નથી એટલા માટે સમયે સમયે ટોકરીમાં જગ્યા કરવા માટે તેમાંથી કેટલીક વસ્તુઓ કાઢી ફેંકવી પણ આવશ્યક છે. આ જ નિયમ આપણા જીવન માટે પણ લાગે છે. ક્યારેક ઈગો છોડવો પડે છે તો ક્યારેક અભિમાન. ક્યારેક મનપસંદ ભોજનની વાનગી છોડવી જરૂરી થઇ પડે છે અને ક્યારેક તો પોતાની સૌથી પ્રિય વ્યક્તિનો સાથ પણ છોડવાનો વારો આવે છે.

જીવનમાં સમયે સમયે કઈંક અને કઈંક તો છુટતું જ રહે છે. ક્યારેક આપણી ઈચ્છાથી તો ક્યારેક અનિચ્છાએ પણ આપણા હાથમાં રહેલ કઈંક એવી રીતે સરકી જાય છે કે આપણને ખબર પણ ન પડે. કહેવાય છે ને કે જેમ હાથની મુઠ્ઠીમાંથી રેતી સરે તેવી જ રીતે આપણા કબ્જામાંથી પણ કેટલીય વસ્તુઓ સરી જાય છે. જેટલું વધારે દબાવવાની કોશિશ કરો, જેટલી વધારે સાચવવાનો પ્રયત્ન કરો તેટલું જ વધારે જતું કરવું પડે છે, ત્યજવું પડે છે. પરેશાની એ છે કે આપણે પામવું તો ગમે છે પરંતુ ત્યજવું ગમતું નથી. એક બાળક પાસે બે રમકડાં હતા. તેના નાના ભાઈ માટે પપ્પાએ નવા બે રમકડાં લીધા તો રડીને જીદ કરવા લાગ્યો કે તેને પણ રમકડાં જોઈએ છે. નાનો ભાઈ એક રમકડું આપવા તૈયાર થઇ ગયો પણ મોટોભાઈ પોતાના હાથમાં રહેલું રમકડું છોડવા તૈયાર નહોતો. આવું જ ઘણીવાર આપણી સાથે થતું હોય છે કે જિંદગીમાં કઈંક મળતું હોય તે લેવા માટે આપણે પોતાની પાસે રહેલું કઈ જતું કરવા તૈયાર હોતા નથી.

મોટી કંપનીમાં સારા પગારની નોકરી કરવી હોય પરંતુ પોતાનું ગામડું છોડીને સ્થળાંતર કરવા તૈયાર ન હોઈએ તો ચાન્સ ઘટી જાય છે. પોતાનું વતન છોડવું આસાન નથી હોતું એ વાત સાચી પરંતુ જ્યાં સુધી આપણે પોતાની શરતોએ જ બધું મેળવવાનો પ્રયત્ન કરતા હોઈએ ત્યાં સુધી આપણી ઈચ્છા પ્રમાણે જ બધું મળે તેવું શક્ય બનતું નથી. જે વ્યક્તિ આ સત્યને સ્વીકારી લે છે તેને જીવન જીવવામાં આસાની રહે છે. પરંતુ તેવી સમજણ ઝડપથી આવતી નથી.

જે વ્યક્તિ આશાવાદી હોય છે તેને ખબર છે કે જયારે જૂનું કઈંક જાય છે ત્યારે કઈંક નવું પણ આવે છે. માનસિક રીતે જે વ્યક્તિ ખાલી થવા તૈયાર હોય છે તે જ ફરીથી ભરાય છે. આ સિદ્ધાંતને અનુસરીને આશાવાદી અભિગમથી જીવનાર વ્યક્તિ ખાલીપાને માત્ર એક અસ્થાયી સ્થિતિ માને છે અને ફરીથી તેનો ખોબો ભરાશે તેવી આશા સાથે જીવન જીવે છે. બ્રાઝીલીયન લેખક પાઉલો કોહેલો લખે છે કે ‘જો તમે ગુડબાય કહેવા જેટલા બહાદુર બનશો તો જીવન તમારું નવા હેલ્લોથી અભિવાદન કરશે.’ પરંતુ જ્યાં સુધી એક સ્થળે ગુડબાય ન કહી શકીએ ત્યાં સુધી નવા સ્થળે વેલક્મની આશા કેવી રીતે રાખી શકાય?

વર્ષ 2022 પર વિહંગાવલોકન

વર્ષ ૨૦૨૨નો આ છેલ્લો આર્ટિકલ છે. આવનારા વર્ષ માટે સૌ તૈયારી કરી રહ્યા હશે. આ વર્ષ આપણા જીવનમાં ખુબ મહત્ત્વપૂર્ણ બની રહ્યું છે. કેટલાય મહત્ત્વપૂર્ણ પાડવોમાંથી આપણે પસાર થયા છીએ અને ઘણા નવા અનુભવો કર્યા છે.

રાજકીય ઉથલપાથલથી લઈને યુદ્ધ સુધીની સ્થિતિ આ વર્ષ દરમિયાન સામે આવી. કોવિડનો ભય અને તેમાંથી બહાર આવ્યાની આશાએ મિશ્ર પ્રતિભાવ જગાવ્યા. આર્થિક સ્થિતિ કફોડી બની અને વર્ષ દરમિયાન કેટલીય ઉંચનીચ થઇ ગઈ. અત્યાર સુધી જેને મજબૂત માનતા હતા તેની ક્ષતિઓ સામે આવી અને જેને અવગણતા હતા તેનું મૂલ્ય સમજાયું. વિશ્વના નકશામાં જોવા પણ ન મળે તેવા નાનકડા દેશ કતારમાં ફિફા વર્લ્ડ કપ રમાયો અને ૩૬ વર્ષ પછી આર્જેન્ટિના ચેમ્પિયન બન્યું. ગયા વર્લ્ડ કપમાં ચેમ્પિયન રહેલ ફ્રાન્સ દ્વારા જબરદસ્ત ફાઇટ આપવામાં આવી એની જીતનારી ટીમ આર્જેન્ટિનાના સૌથી ફેવરિટ ગણાતા મેસી જેટલી જ ચર્ચા અને પ્રસંશા હરનારી ટીમના મ્બાપ્પેની થઇ. બ્રિટનમાં આંખના પલકારાની જેમ પ્રધાનમંત્રી બદલાયા અને તેમાં આપણે નસીબનું પલડું ભારે હોય તો હારેલી બાઝી પણ જીતી શકાય છે તે સ્પષ્ટ જોયું. બ્રિટૈનના મહારાણી એલિઝાબેથ દ્વિતીયનું અવસાન થયું અને તેમના પુત્ર પ્રિન્સ ચાર્લ્સ કિંગ બન્યા. હોલીવુડમાં એક્ટર વીલ સ્મિથે કોમેડિયન ક્રિશ રોકને થપ્પડ મારી તે ટીવી પર કેદ થયું અને પછી વીલ સ્મિથને પાંચ વર્ષની બાન પણ થઇ. જે બિટકોઈને ધૂમ મચાવેલી તે બીટકોઈનને કેટલાય દેશોએ ગેરકાયદે ઠરાવ્યો અને કેટલાક દેશોએ તેને અધિકૃત ચલણ તરીકે સ્વીકાર પણ કર્યો. આખરે વર્ષના અંત સુધીમાં તેનો ભાવ લગભગ પાંસઠ હજાર ડોલરથી ઘટીને સોળ હજાર ડોલર સુધી પહોંચી ગયેલો. એને કહેવાય રૂપિયાના ચાર આના!  અફઘાનિસ્તાનમાંથી અચાનક અમેરિકાએ પોતાના સૈનિકોને બોલાવી લેતા તાલિબાને સરકાર બનાવી લીધી. આ બધી ઘટનાઓ એ વર્ષ દરમિયાન ઘણી ચકચારી મચાવી.

પરંતુ આ બધી તો થઇ દુનિયાની ખબર. આપના જીવનમાં શું મહત્ત્વની ઘટનાઓ બની અને તેના આધારે આવનારા વર્ષનું શું ભવિષ્ય દેખાઈ રહ્યું છે? આવનારા વર્ષમાં પણ આવી કેટલીય મોટી અને અનિશ્ચિત ઘટનાઓ બનવાની સંભાવના છે. મોંઘવારી વધી રહી છે. વ્યાજદર વધી રહ્યા છે. આ બધું આવનારા વર્ષમાં આપણા સૌના જીવનમાં ઘણી અસર કરશે. કેટલાય લોકો માટે તે સારી તક પણ પુરી પડશે જયારે કેટલાક લોકોને માટે તે પડકારરૂપ સાબિત થશે. પરંતુ જીવનમાં આવા તો કેટલાય પરિવર્તનોનો સામનો કરવો પડતો હોય છે. પહેલા તો તેમના વિષે વિચારતા જ ભય પામી જવાય છે પરંતુ જેમ જેમ સમય નજીક આવતો જાય તેમ તેમ આવા પરિવર્તનનો ડર પણ ઘટતો જાય છે. આખરે સમયના ચક્રને કોઈ રોકી શક્યું છે ખરું?

પરિસ્થિતિ બદલાય ત્યારે જ માનવીને નવી તક મળે છે. વર્ષનું બદલવું નવી પરિસ્થિતિના આવવાનો સંકેત આપે છે અને તેની સાથે નવી ઉપલબ્ધીઓ માટે માર્ગ પણ ખોલી આપે છે. શું આવનારા વર્ષમાં તમે પણ નવી તકોને સાંપડવા તૈયાર છો? નવા સપના સેવીને તેમને સાકાર કરવા તત્પર છો? મનમાં કોઈ આશંકા હોય તો છોડી દેજો, પોતાની ક્ષમતા પર વિશ્વાસ રાખજો અને પ્રયત્નમાં લાગી જજો. ઊંચા લક્ષ્ય રાખવા અને સારા સપના જોવાની આદત કેળવજો અને તેમને માટે મહેનત કરવાની તૈયારી પણ રાખજો. આવનારા વર્ષને વધાવવાની ઉમંગ અને જનારા વર્ષને વિદાય કરવાની તૈયારી રાખવી.